1 1 1 1 1 میانگین امتیاز 5.00

یک اموجی معروف
شکلک خندانی که اشک شوق می ریزد به عنوان واژه سال انتخاب شد

فرهنگ لغت آکسفورد، واژه سال را معرفی کرده است؛ واژه ای که نمی توانید آن را تلفظ کنید؛ چون هیچ حروف الفبایی ندارد؛ تنها دو جفت چشم و ابرو، دهانی باز و خندان و چشمانی پر از اشک. لقب واژه سال به اموجی « اشک شوق » تعلق گرفته است. این شکلک ها در سا لهای اخیر و با گسترش استفاده از شبکه های اجتماعی، آن قدر در زندگی ما جا باز کرده اند که حالا عضوی از خانواده واژه ها محسوب شده و در مکالمات کتبی روزانه ما با دوستان و آشنایان در فضای مجازی بارها تکرار می شود.

اما آیا واقعا می توان یک شکلک را واژه تلقی کرد؟ چه چیزی مسئولان فرهنگ لغت آکسفورد را متقاعد کرده که یک شکلک را به عنوان واژه سال برگزینند؟

 

اموجی ها به جای کلمات

آیا این فرهنگ لغت مشهور به دنبال عوض کردن معنای واژه است؟ کاسپر گراسول، رئیس مجموعه فرهنگ لغت آکسفورد که ناظر و سرپرست گروهی است که این انتخاب را انجام داده اند با خنده به این سوال خبرنگار گاردین پاسخ می دهد : « وقتی به سال گذشته از نظر زبان و ارتباطات نگاه می کنیم بزرگ ترین نقش را در زبان نوشتاری، کلمه ها به عهده نداشتند، بلکه اموجی ها بودند. »  او هیلاری کلینتون را مثال می زند که در صفحه توییتر خود از دانشجویان خواسته بود نظرشان را درباره سطح رضایت خود از وام های دانشجویی در سه اموجی بیان کنند یا رمان مشهور « موبی دیک » که در نسخه جدید خود به زبان اموجی برگردانده شده و حتی نام کتاب هم به اموجی دیک عوض شده است. رمان « آلیس در سرزمین عجایب » هم دستخوش همین تغییر شده است؛ در نسخه جدید بیش از 250 هزار اموجی به کار رفته است . تی آر ریچموند نویسنده « کتاب چیزهایی که او به جا گذاشت ، رمانی بر پایه پیامک ها، وبلاگ ها و پست های فیسبوک »  می گوید: « اموجی ها در قلب هر زبانی راه پیدا کرده است. »

گراسول اضافه می کند : « این حقیقت که در قرن 21 یعنی عصر ارتباطات دیجیتال، زبان انگلیسی به تنهایی کارآمد نیست، در این تغییر بزرگ موثر بوده است. »  تا همین چند وقت پیش، گراسول 44 ساله هیچگاه از اموجی ها استفاده نمی کرد، چون می ترسید مثل کسی که به زور قصد ورود به دنیای نوجوانان و جوانان را دارد دیده شود، اما امسال نقطه عطفی بود و موضوع فراتر از نوجوانان و جوانان است. حالا او نه تنها از اموجی ها استفاده می کند، بلکه به علت همنام بودن با کارتون معروف « کاسپر روح مهربان » شکلک روح، اموجی مورد علاقه اوست.

تغییر زبان ارتباطات

شاید سه یا چهار سال پیش، این اعلامیه فرهنگ لغت آکسفورد بسیار عجیب و غیرقابل پذیرش بود، اما حالا یک بازتاب منطقی از تغییر زبان ارتباطات به نظر می آید. براساس آمار 76 درصد بزرگسالان انگلیس گوشی های هوشمند دارند که از این تعداد 80 تا 90 درصد از اموجی ها در پیام های روزمره خود استفاده می کنند. در سراسر جهان روزانه 6 میلیارد اموجی فرستاده می شود و شکلک اشک شوق که 20 و 17 درصد این رقم را به ترتیب در انگلیس و آمریکا تشکیل می دهد، پرطرفدارترین آنهاست. سبقت گرفتن این اموجی از رقیب خود  یعنی شکلک لبخند  می تواند به این معنی باشد که افراد به شکلک هایی که بیشتر در آنها مبالغه، شوخی و کنایه باشد گرایش پیدا کرده اند یا این که این اموجی ها سطح ابراز احساسات افراد را هم تغییر داده است. اگر تا به حال خودتان هم از این اموجی ها نفرستاده اید، بدون شک از افراد دیگر چند اموجی گرفته اید.

اکرم که 32 سال دارد و اموجی های محبوبش روح و خنده است، دلیل استفاده از این شکلک ها را این گونه توضیح می دهد : « اموجی ها بامزه هستند، ضمن این که نمی توانیم شوخی یا جدی بودن حرف هایمان را تایپ کنیم، ولی با این شکلک ها منظورمان به طرف مقابل بهتر منتقل می شود.  او معتقد است این شکلک ها و استیکرها از سوءتفاهم جلوگیری می کند : « اگر بخواهم چیزی را به شوخی بگویم و بدون استیکر بفرستم، ممکن است طرف مقابل فکر کند جدی است و ناراحت شود، این ماجرا چند باربرای من پیش آمده است.

رعنا 25 ساله نیز درباره اموجی ها نظری مشابه دارد و اضافه می کند این شکلک ها گاهی جور سکوت زجرآوری را می کشند که چیزی برای جواب طرف مقابل نداریم.

فرهنگ لغات اموجی ها

جالب است بدانید اموجی ها، فرهنگ لغت آکسفورد مخصوص به خودشان را هم دارند که به آن یونی کد می گویند؛ یک کنسرسیوم مستقر در کالیفرنیا که سیستم های عامل مختلف را پشتیبانی می کند. تا الان 1282 اموجی در این فرهنگ لغت ثبت شده که بیشتر سیستم های عامل فقط می توانند 800 نوع از آنها را به شما نشان دهند.

هرکس می تواند اموجی جدیدی را پیشنهاد بدهد. کافی است درخواست خود را به همراه دلیل و منطق به یونی کد عرضه کنید. کمیته فناوری یونی کد در یک فرآیند حدود دو ساله درخواست ها و پیشنهادها را بررسی و اموجی های جدید را ارائه می کند. اموجی های نژادها و رنگ های پوست متفاوت نتیجه همین پیشنهادهاست.

زبانی جدید

اما اموجی ها تا کجا می توانند از حق خود به عنوان یک زبان جدید دفاع کنند؟ خیلی ها فکر می کنند این شکلک ها یک گام به عقب است، اما اوانس، پروفسور زبان شناسی دانشگاه بانگور این نظریه را کج فهمی روابط انسانی می داند. اتفاقا تصویرها با آزادی بیشتر و قید و بندهای کمتر از زبان محاوره، پیچیدگی بیشتری دارد. هرکسی می تواند لغت جدیدی اختراع و از آن استفاده کند؛ اما اموجی ها با وجود فرآیند و انتخاب وسواسی یونی کد، زبانی محدود است. اوانس اضافه می کند اموجی ها زبانی متفاوت هستند، به شکلی مصنوعی ساخته شده ، آن راه درازی را که دیگر زبان ها طی کرده اند پشت سر نگذاشته اند و بدون هیچ نکته و قواعد دستور زبانی هستند. آنها تنها با همان قانون های زبان گفتاری سروکار دارند.

اهمیت اموجی چیست؟ شاید با یک مثال بتوان آن را توضیح داد. اوانس جمله را « دوستت دارم »  می گوید ، کمی صبر و دوباره جمله اش را تکرار می کند. بعد از شنیدن جمله اول فکر می کنیم مخاطب مان واقعا از ته دل آن را بیان کرده، ولی بعد از بار دوم جمله به علت تکرار، معنای خود را از دست می دهد. اینجاست که اموجی ها به کار می آید و جای جمله دوم را به جای کلمات با نشانه هایی دیجیتال پر می کند. راهی برای کنار آمدن با وقت و فضای محدود که به دیگران نشان دهید حداقل از نظر دیجیتال لبخند به لب دارید، گرچه ممکن است در واقعیت آن قدرها هم سرحال نباشید.

ماجرا را از زاویه دیگری نیز می توان دید. حمید که بسیار کم از اموجی استفاده می کند، درباره دلیل بی رغبتی خود می گوید : « اموجی ها همه چیز را بیشتر از آن چیزی که هست نشان می دهد ؛ یعنی همه چیز را مصنوعی و غیرواقعی می کند و حس را به چند شکل تقلیل می دهد. از طرف دیگر، تصور کنید شکلک ناراحتی و خوشحالی را ارسال می کنید، ولی حس واقعی شما اینها نیست و فقط دارید تظاهر می کنید ؛ تظاهری که در دنیای واقعی بسیار سخت تر است. » با وجود این، حمید معتقد است وقتی در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی هستی، گاهی ناچاری از منطق زبانی این فضا پیروی کنی و این زبان به ابزار ارتباط بین آدم ها تبدیل شده است.

آینده

مثل هر زبان دیگری، اموجی ها هم در حال تحول اند، نه تنها در شکل های دو بعدی گوناگونی که ارائه می دهند، بلکه در نحوه استفاده کاربران از آنها. گراسول، رئیس سیستم فرهنگ لغت آکسفورد معتقد است : « اموجی ها ظریف و انعطاف پذیرند. آنها برای افراد مختلف معنای گوناگونی می دهد. ممکن است حتی شکلک بادمجان برای من و شما هر کدام به یک معنا باشد. جذاب ترین ویژگی شان این است که ما از اموجی ها کمک می گیریم تا داستان ها و تجربیات پیچیده مان را به زبانی ساده و روان بگوییم. شاید روزی بیاید که زبان اموجی ها به زبانی فراگیر و قابل فهم برای همه تبدیل شود. »

اموجی ها چگونه به دنیا آمدند؟

در ژاپن دهه 90 میلادی، شرکت مخابراتی NTT DoCoMo به دنبال یافتن راهی برای جلب توجه نوجوانان به سرویس پیجر خود بود که یکی از کارمندان به اسم کوریتا ایده استفاده از تصویرهای ساده به متن را مطرح کرد و خود با کاغذ و مداد شروع به کشیدن طرح های اولیه کرد. اولین اموجی ها در ابعاد 12 در 12 پیکسل با الهام از مانگا، شخصیت محبوب چینی و بسیار ساده تر و ابتدایی تر از اموجی های پر رنگ و لعاب امروزی بودند. 176 شکلک اولیه کوریتا از احساسات افراد به عنوان الگویی برای نسل های پیچیده تر این خانواده مورد استفاده قرار گرفتند. اموجی ها ابتدا یک پدیده ژاپنی بودند. اولین آیفون که سال 2007 عرضه شد، شامل یک صفحه کلید اموجی فقط برای کاربران ژاپنی بود. بعد از این که کاربران آمریکایی با دانلود یک برنامه زبان ژاپنی قادر به استفاده از این صفحه کلید شدند، اپل سرانجام سال 2011 نسخه همگانی این صفحه کلید را برای تمام کاربران خود در سراسر دنیا عرضه کرد.