1 1 1 1 1 میانگین امتیاز 5.00

اعتیاد به گوشی همراه
هوا را از من بگیر؛ گوشی ام را نه

این عبارت كه دستاوردهای جدید فناوری، انقلابی در زندگی ایجاد كرده بارها بیان شده است؛ اما اگر یك دستگاه واقعا باعث تحول در زندگی ما شده باشد، تلفن همراه هوشمند است. تلفن های هوشمند همیشه با ما هستند، از آنها برای ارتباط با افراد مختلف استفاده می كنیم، لحظات ماندگار زندگی مان را به وسیله آنها ثبت می كنیم و دسترسی آسان به دانش بشری و خلاقیت را مهیا می كنند.

تلفن های هوشمند وسایل سرگرمی ما هستند، به ما در یافتن مسیر كمك می رسانند و وقتی تنها هستیم، همراهمان است. جذابیت تلفن های هوشمند بیش از اندازه است و به دلایل مختلف خود را وادار به چك كردنشان می كنیم، حتی اگر به قیمت نادیده گرفتن همراهانمان باشد. وقتی گوشی هایمان همراهمان نیست، احساس می كنیم جای چیز مهمی خالی است. آیا ما مجذوب این دستگاههای جادویی شده ایم؟ آیا وسواس فكری باعث می شود بیش از دیگر اشیا به گوشی هایمان اهمیت بدهیم؟ آیا اصلا چیزی به نام اعتیاد به تلفن هوشمند وجود دارد؟

 

آهنربایی به نام تلفن هوشمند

دكتر گریفیث از دانشگاه ناتینگهام ترنت می گوید : « بیشتر مردم برحسب عادت از گوشی هایشان استفاده می كنند ؛ زیاد هم این كار را می كنند، اما این چیزی نیست كه به آن اعتیاد گفته شود. تنها به دلیل این که چیزی در زندگی شما بسیار مهم باشد، آن را همه جا با خود داشته باشید و اگر آن را جا بگذارید احساس خلأ كنید ، دلیل آن نیست كه شما به آن معتاد هستید. »

تلفن های هوشمند اصلی ترین وسیله ارتباطی ما به شمار می آید كه اغلب راه ارتباطی ما با اینترنت است.

این دستگاه ها كاربردهای مهمی در كار و سرگرمی دارند، پس عجیب نیست احساس كنیم برایمان مهم هستند دكتر گریفیث می گوید : « با این که مردم خیلی از تلفن های هوشمندشان استفاده می كنند، این استفاده عموما برای بهبود ابعاد زندگی است. البته همیشه اقلیتی هستند كه در این استفاده زیاده روی می كنند كه برایشان مشكل ساز می شود. خبر خوب این كه در مورد تلفن های هوشمند، درصد اعتیاد واقعی پایین است. »

این استاد دانشگاه در مقاله خود با عنوان « اعتیاد به تلفن همراه در بزرگسالان: دلیلی برای نگرانی؟ » پاسخ به پرسش های زیر را برای نشان دادن علائم اعتیاد واقعی پیشنهاد می كند:

  1. تلفن همراه من مهمترین چیز در زندگی من است؟
  2. درگیری هایی میان من و خانواده ام یا همسرم در مورد میزان استفاده از تلفن همراه پیش آمده است؟
  3. استفاده من از تلفن همراه اغلب مانع انجام كارهای مهم دیگر (كار، درس و...) می شود؟
  4. بیش از هر فعالیت دیگری روی گوشی ام وقت می گذارم؟
  5. از تلفن همراهم برای تغییر روحیاتم استفاده می كنم؟
  6. در طول زمان، استفاده من از تلفن همراه نیز افزایش یافته است؟
  7. اگر نتوانم از تلفن همراهم استفاده كنم، دمغ و زود رنج می شوم؟
  8. اغلب احساس می كنم باید از تلفن همراهم استفاده كنم؟
  9. اگر زمان استفاده از تلفن همراهم را كاهش دهم و بعد دوباره استفاده از آن را شروع كنم، همیشه برمیگردم به همان میزان استفاده قبل؟
  10. به دیگران در مورد میزان استفاده ام از تلفن همراه دروغ گفته ام؟

این اعتیاد است؟

بسیاری از ما ممكن است نگران این باشیم كه بیش از حد از تلفن همراه استفاده می كنیم. حتی ممكن است پاسخ بسیاری از ما به تعدادی از پرسش های مطرح شده مثبت باشد؛ اما عده بسیار كمی از ما واقعا معتاد هستیم.

دكتر گریفیث می گوید : می دانیم برخی افراد زمان خیلی زیادی را با تلفن های هوشمندشان می گذرانند، اما اگر این مزاحم كار، تحصیل، ارتباطات یا علایقشان نیست، در این حالت ما نباید آنها را معتاد بدانیم.»

او معتقد است با وجود مسائلی در استفاده افراطی از گوشی های هوشمند، همیشه نباید روی خود آن دستگاه تمركز كرد : « اغلب، استفاده افراطی علامتی از مشكلات بنیادی تر در زندگی فرد است. از دید روا نشناسی، اگر شما آن مشكل را پیدا كنید، آن موقع استفاده افراطی هم از میان خواهد رفت. »

همچنین باید توجه كرد آیا این واقعا خود تلفن هوشمند است كه به آن معتاد هستیم؟ ما كمتر در مورد اعتیاد به لپ تاپ یا رایانه صحبت می كنیم، در حال یكه آنها نیز ابزار دسترسی به بیشتر مواردی است كه به وسیله گوشی های هوشمند از آنها استفاده می كنیم. دكتر گریفیث كه در زمینه رفتارهای اعتیادی متخصص است، این دو را موازی هم می داند و توضیح می دهد : » تفاوت فاحشی میان اعتیاد در اینترنت و اعتیاد به اینترنت وجود دارد. اعتیاد در اینترنت می تواند بازی، خرید یا شرطبندی باشد و افرادی كه به اینها معتاد هستند، معتاد خود اینترنت نیستند. بلكه از این بستر برای پاسخ دادن به دیگر اعتیادهایشان بهره می برند. دقیقا همین موضوع درباره تلفن های هوشمند صدق می كند. »

ذوب در تلفن های هوشمند

اگر در مورد اعتیاد صحبت نمی كنیم، پس بحث بر سر چه پدیده ای است؟ دكتر روزن، مدیر سابق دپارتمان روا نشناسی در دانشگاه ایالتی كالیفرنیا، این پدیده را وسواس فكری معرفی می كند : در مورد بیشتر مردم ، تلفن های هوشمند بیشتر یك وسواس فكری است تا اعتیاد. به نظر ما این حس احتیاج به كاهش اضطراب است كه افراد را به كار با تلفن های هوشمند ترغیب می كند. »

برای بررسی این موضوع، تلفن های هوشمند عده ای به مدت 75 دقیقه از آنها گرفته شد، سپس سطح اضطراب آنها در 10 دقیقه اول و بعد در بازه های 20 دقیقه ای اندازه گیری شد. كاربرانی كه مدام از گوشی شان استفاده می كردند، افزایشی در اضطرابشان در 10 دقیقه اول نشان دادند كه این افزایش در یك ساعت بعدی نیز ادامه داشت. كاربران با استفاده كم، تغییری در سطح اضطرابشان دیده نشد و كاربران معمولی ابتدا افزایش در اضطراب داشتند كه در ادامه كاهش یافت. همچنین شواهد مشخص دیگری نیز از افزایش اضطراب وقتی نمی توانیم از تلفن  همرا همان استفاده كنیم، وجود دارد. مطالعات انجام شده نشان می دهد كسانی كه هنگام زنگ خوردن گوشی شان نمی توانستند به آن جواب دهند، ضربان قلب بالاتر، افزایش فشار خون، تعریق و كاهش كارایی ذهنی را تجربه می كنند.

این دستگاه ها آن چنان حضور دائمی در زندگی ما دارند كه حتی ممكن است مرز میان احساس خود و گوشی مان محو شود. دكتر روزن در این باره می گوید : « یكی از نشانه های واضح، احساس ویبره های خیالی است و فكر می كنیم گوشی مان در حال زنگ زدن است، در حالی كه این طور نیست. به دلیل این که گوشی ما 24 ساعت شبانه روز همراهمان است، این دستگاه انگار به ما وصل شده ؛ مانند بازو یا انگشتان، اما جذا بتر! »

ترس از عقب ماندن

چه چیزی ما را به چك كردن تلفن همرا همان وادار می كند؟ چرا نادیده گرفتن آنها تا این اندازه مشكل است؟ روا نشناسان بسیاری این را به ترس از عقب ماندن (FoMO) نسبت می دهند. به نظر دكتر روزن، مساله اصلی ارتباط است : همه اش درباره ارتباط است. « من فكر نمی كنم ما در مورد ندیدن یك ویدئوی جالب یا یك برنامه تلویزیونی مضطرب شویم. فكر می كنم ما دچار استرس می شویم، زیرا امروزه راه های زیادی برای برقراری ارتباط داریم و سعی می كنیم همه این راه هارا نگه داریم. در دنیای امروز، از افراد یك نوع ارتباط فوری انتظار می رود. خیلی ها احساس می كنند باید بلافاصله پاسخ پیامك را بدهند، كامنت بگذارند، لایك كنند یا هر چیز دیگر. »

علاوه بر این، تاثیر بالقوه بر روند خواب نیز به طور خاص مساله ساز است. در تحقیقات اخیر، یافته های دكتر روزن نشان می دهد بسیاری از جوانان گوشی هایشان را شب چك می كنند : « سه چهارم نوجوانان تلفن های هوشمندشان را كنار تختشان می گذارند كه یا روی ویبره است یا روشن. این باعث اختلال در خواب می شود. همچنین نزدیك به نیمی از جوانان در مطالعات ما، شب برای چك كردن گوشی شان بیدار می شوند؛ این یك مشكل جدی است. اگر شما خوب نخوابید، علاوه بر این که خواب آلود هستید، این مساله بر به خاطر سپردن چیزها، روند یادگیری و توانایی درست فكر كردن تاثیر منفی می گذارد. »

همه ما معتاد نیستیم

بیشتر مردم تلفن  هوشمند را دستگاه های فو ق العاده ای می دانند كه كاربرد زیادی دارد. این دستگاه ها می توانند زندگی ما را آسانتر كنند، هما نگونه كه فناوری باید این كار را انجام دهد. بعضی از ما از گوشی هایمان بیشتر از آن كه تشخیص بدهیم استفاده می كنیم و برخی بیشتر از آن كه باید، اما این دلیل نمی شود كه ما معتاد تلفن همراه باشیم.

در پاسخ پرسش ابتدای متن باید گفت اعتیاد به تلفن های هوشمند واقعی است، اما شواهد زیادی در مورد آن وجود ندارد و این پدیده گسترده نیست. اگر ما مشغولیت ذهنی مان به این دستگاه هاو میزان استفاده از آنها را تحت كنترل نداشته باشیم، در آن صورت ممكن است در آینده مشكل بزر گتر شود؛ اما بیشتر ما هرگز معتاد تلفن همراه نخواهیم بود.

 

چگونه كمتر از تلفن همراهمان استفاده كنیم؟

تشخیص یك مشكل اولین قدم است، اما اگر شما نگران میزان استفاده از تلفن هوشمندتان هستید، چه كاری می توانید انجام دهید؟ دكتر روزن می گوید : « ما باید از این حس احتیاج به چك كردن مداوم فاصله بگیریم و باید این شرطی شدن ذهنمان را تغییر دهیم »  او پیشنهاد می كند تنفس های تكنولوژیك بدهیم (مثل وسط یك كلاس درس طولانی)، اما به صورت تدریجی.

مثلا تمام برنامه های مهم را برای یك دقیقه چك كنید و بعد گوشی تان را 15 دقیقه كنار بگذارید. وقتی این زمان تمام شد، دوباره می توانید گوشی تان را چك كنید. این 25 و 30 ، روند را تا جایی ادامه دهید كه با آن راحت باشید (كه برای برخی افراد ممكن است هفته ها طول بكشد). سپس فاصله ها را به 20 دقیقه افزایش دهید. به علاوه، شما باید بیدار شدن با زنگ هشدار تلفن همرا هتان را هم ترك كنید.

یك ساعت زنگدار ارزان قیمت بخرید و از آن استفاده كنید. حتی یك ساعت قبل از خواب تلفن هوشمندتان را از اتاق خارج كنید. آن را در یك اتاق دیگر بگذارید و صدای آن را قطع كنید. یك ساعت پیش از خواب را به فعالیت های آرامش بخش مثل دیدن تلویزیون، خواندن كتاب كاغذی یا گوش دادن به موسیقی بگذرانید. دكتر روزن معتقد است انجام این فعالیت ها باعث تمركز بیشتر و اضطراب كمتر در طول روز می شود.